Skip to content

Arolygon Etholiadol

Arolygon Etholiadol

Arolygon sy’n ceisio cyflawni cydraddoldeb etholiadol a chynnal buddion llywodraeth leol effeithiol a chyfleus ar gyfer ei hetholwyr.

Bydd rhaglen bresennol yr arolygon etholiadol yn anelu at gyflwyno argymhellion ar gyfer pob un o’r 22 o ardaloedd y prif gynghorau i Lywodraeth Cymru er mwyn gweithredu’r rhain, â neu heb ddiwygiad, erbyn etholiadau llywodraeth leol 2022.

Nod arolwg etholiadol yw sicrhau, o fewn pob ardal awdurdod lleol, bod trefniadau etholiadol yn ceisio cyflawni cydraddoldeb. Trwy ddefnyddio strwythur cymunedol presennol awdurdod lleol, bydd arolwg etholiadol yn ystyried hunaniaeth gymunedol, cydraddoldeb etholiadol ac adborth o ymgynghoriadau er mwyn sicrhau bod ein cynigion yn cynnal buddion llywodraeth leol effeithiol a chyfleus ar gyfer etholwyr Cymru. 

Mae’r Comisiwn wedi cynhyrchu dogfen Polisi ac Arfer i helpu i esbonio sut caiff proses yr arolygon etholiadol ei rhoi ar waith. Mae’r ddogfen yn cwmpasu beth mae’r gyfraith yn ei ddweud y mae’n rhaid i’r Comisiwn ei wneud fel rhan o’r broses, a materion lle mae’r Comisiwn wedi penderfynu – fel mater o bolisi o fewn ei ddisgresiwn ei hun – meithrin ymagwedd benodol. 

Yn y ddogfen Polisi ac Arfer, mae’r Comisiwn wedi amlinellu rhaglen yr arolygon ar gyfer y 22 awdurdod a’r polisi ar Faint Cynghorau, felly nifer briodol y cynghorwyr ar gyfer pob awdurdod.

Mae’r Comisiwn yn gobeithio, trwy egluro’r broses a’r polisïau fel hyn, bydd y canllaw yn annog y rheiny sy’n ystyried lleisio eu barn ac yn helpu i sicrhau bod y rheiny sy’n dymuno lleisio barn yn gallu gwneud hynny mewn ffordd hyddysg ac effeithiol.

Am ragor o wybodaeth am sut cynhaliwn ein harolygon etholiadol a sut mae’r Comisiwn yn ystyried y mater o gyfrif nifer briodol o etholwyr ar gyfer prif gyngor, gallwch gyfeirio at y dogfennau perthnasol ar adran Gwybodaeth am y Rhaglen ein gwefan. 

Yn yr adran hon, gallwch gael gwybodaeth am

  • Rhaglen arolygon y Comisiwn 2017-2021.
  • Gwybodaeth yn perthyn i arolygon etholiadol cyfredol
  • Dogfennau ac adroddiadau yn perthyn i arolygon blaenorol y Comisiwn.

Dolenni perthnasol

Datganiad a waned gan Ysgrifennydd y Cabinet.
Sut i gysylltu â'r Comisiwn.